Fransa’daki bir araştırma ekibi, canlı hücreleri yok etmek için gama radyasyonuyla sterilize ettiği toprak örneklerinin yıllarca kimyasal solunuma benzer bir süreci sürdürdüğünü belirledi. Fransız Ulusal Tarım, Gıda ve Çevre Enstitüsü’nde (INRAE) biyokimya laboratuvarı yöneten Sébastien Fontaine ve ekibi, toprak örneklerini kavanozlara kapatıp ölümcül dozda gama radyasyonuyla işleme tabi tuttu. Amaç, örneklerdeki tüm mikroorganizmaları öldürerek toprağın biyolojik olmayan kimyasal davranışını incelemekti. Ancak sonuç beklenenin tam tersi oldu: steril hale getirilen toprak, altı yıl boyunca oksijen tüketmeyi ve karbondioksit yaymayı sürdürdü.
Araştırmanın kökleri 2013 yılına uzanıyor; Fontaine ve ekibi o yıl Biogeosciences dergisinde ilk bulguları yayımladı. Laboratuvarda doktora öğrencisi olan Benoit Kéraval, elektron mikroskobuyla ışınlanmış topraktaki hücreleri inceleyerek sürecin izini sürdü. 2018’de ekibe katılan Clémentin Bouquet, 142 gün boyunca düzenli hava örnekleri alarak günlük karbondioksit emisyonunu ölçtü. Örnekler 1.000 günden uzun süre inkübatörde bekletildi; 1.606. ve 2.442. günlerde yapılan ölçümlerde toprağın hâlâ ‘nefes aldığı’ görüldü. Glukoz eklenen örneklerde emisyon oranı daha da yükseldi.

Krebs döngüsü hücresiz ortamda da mı işliyor?
2025 yılında Science Advances’te yayımlanan makalede ekip, bulgularını daha geniş bir çerçevede ele aldı. Aynı yıl biorxiv.org’da paylaşılan bir ön baskıda, altı aylık steril toprak örneklerinde hücresel enerji üretiminin temel mekanizması olan Krebs döngüsünün sekiz ara molekülünden dördünün tespit edildiği belirtildi. Fontaine ayrıca özel bir yakıt hücresi cihazı tasarladı; toprak örneğinden geçen akım, tuzlu su kontrol kurulumuna kıyasla birkaç kat daha yüksek çıktı. Fontaine’in hipotezine göre topraktaki metal oksitler ve alüminyum oksitler bu reaksiyonları katalize edebiliyor. Bazı araştırmacılar ise demir ve çinko gibi metallerin yaşam öncesi kimyasal tepkimeleri tetikleyebileceğini düşünüyor.
Bunlar da İlginizi Çekebilir

Konuyla ilgili görüş bildiren bilim insanları arasında fikir ayrılığı var. Kimyager Joseph Moran, ‘hayatın kimyasının hayata münhasır olmadığını, jeolojinin kimyası olduğunu’ söylüyor. Ekolog Joshua Schimel ise daha temkinli bir yaklaşım sergileyerek glukozun oksitlenme sürecinde doğal olarak bazı Krebs döngüsü ara maddelerini oluşturabileceğini vurguluyor. Markus Ralser’e göre bulgular, metabolizmanın evrim sürecinde nasıl ortaya çıktığına dair düşüncelerle örtüşüyor; ancak Ralser, ışınlanmış toprakta hâlâ çok sayıda enzim bulunabileceğine dikkat çekiyor. Rajamani de benzer şekilde, ölen hücrelerden serbest kalan enzimlerin toprakta kalarak biyokimyasal faaliyetlerini sürdürüyor olabileceğini belirtiyor. Enzim eliminasyonu teknik olarak mümkün olmadığından, metal ve mineral kaynaklı reaksiyonların tamamen kendiliğinden oluşup oluşmadığı henüz kesinleşmiş değil. Yine de bulgular, yaşamın kimyasal kökenine dair araştırmalara yeni bir soru işareti ve tartışma alanı ekliyor.
Kaynak: Wired




YORUMLAR
(0)