Rusya, çip üretiminde kullanılan litografi ekipmanlarında dışa bağımlılığı azaltmak için önemli bir adım attığını duyurdu. Zelenograd Nanoteknoloji Merkezi (ZNTC), 200 milimetrelik gofraları işleyebilen ve 130 nanometre (nm) işlem teknolojisine sahip ilk yerli litografi aracının üçüncü Ar-Ge aşamasını tamamladı. CNews’in haberine göre cihaz şu an şirket bünyesinde test ediliyor ve gerçek bir fabrikada seri üretimde kullanılmasına daha yıllar var. Blogger Dmitrii Kuznetsov, cihazın tamamen Rus bileşenlerinden oluşan ilk 130nm litograf olduğunu öne sürse de, projenin arkasındaki gerçek iş birliği tablosu daha karmaşık görünüyor.
Projenin arkasında kim var?
ZNTC projenin sorumlusu olarak görünse de, litografi sisteminin asıl geliştiricisi Belarus merkezli Planar şirketi. Planar, mekanik aksamları ve bileşenleri üretmenin yanı sıra prototipin devreye alınmasından da sorumlu oldu. Cihazın lazerleri ise Lassard firması tarafından geliştirildi. ZNTC’nin rolü ise genel sistem tasarımı, test ve süreç ekipmanlarının tasarımı, projeksiyon lens hesaplamaları ile süreç modelleme çalışmalarıyla sınırlı kaldı. Strategy Partners analisti Alexander Mikhailov, prototipin Rusya‘nın mikroelektronik sektörü için önemli bir kilometre taşı olduğunu, 90nm ve 65nm gibi daha küçük düğüm noktalarına geçiş için mühendislik altyapısı sağladığını belirtiyor. Rusya’nın Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, geliştirme programı için yaklaşık 70 milyon dolar kaynak ayırdı.
Maliyet ve teknoloji karşılaştırması nasıl?
Tek bir ZNTC steppeer’ının maliyetinin yaklaşık 6,7 milyon dolar, lazer ışık kaynağının ise 600 bin dolar civarında olduğu, toplamda cihaz başına 7,3 milyon dolara ulaştığı tahmin ediliyor. Karşılaştırma yapmak gerekirse, ASML‘nin 2001 yılında piyasaya sürdüğü PAS 5500/150 modeli 3,1 milyon dolar liste fiyatına sahipti; bu rakam günümüz değeriyle yaklaşık 5,8 milyon dolara denk geliyor. Intel ve AMD’nin sırasıyla 2001 ve 2002’de benimsediği 130nm süreç teknolojisi, bugün endüstri standartlarının çok gerisinde kalmış durumda. Rusya’nın geçmişte geliştirdiği iki 130nm sınıfı düğüm noktası da ASML litografi ekipmanlarına bağımlıydı; ZNTC’nin yeni cihazının mevcut üretim hatlarına entegre edilip edilemeyeceği ise henüz belirsiz.
Bunlar da İlginizi Çekebilir
Seri üretime ne zaman geçilir?
Tipik bir litografi geliştirme döngüsü göz önüne alındığında, ZNTC’nin 130nm steppeer’ı gerçek çip üretiminde kullanılmaktan hâlâ yıllar uzakta bulunuyor. Planlanandan beş ay geç teslim edilen ilk prototip, şu anda şirket içi mühendislik ve kabul testlerinden geçiyor. Bundan sonra görüntüleme, hizalama, güvenilirlik ve verimlilik gibi kriterlerin doğrulanması bir yılı aşkın süre alacak. Ardından çip üreticilerine teslim edilecek prototip makinelerin üretim hatlarına uyarlanması aylar, hatta yıllar sürebilir. Deneyimli litografi tedarikçilerinin bile bu süreci tamamlaması genellikle yıllar aldığı düşünülürse, Rus cihazının ticari gofra işlemeye başlaması için en iyimser tahminle 2029 yılı gösteriliyor. Bu gelişme, Rusya’nın yarı iletken alanında kendine yeterlilik hedefine giden yolun ne kadar uzun olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor; Türkiye gibi çip üretiminde dışa bağımlı ülkeler için de küresel tedarik zincirlerindeki teknoloji tekelinin ne denli köklü olduğunu hatırlatıyor.
Kaynak: Tom's Hardware
YORUMLAR
(0)