Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Hera sondası, NASA‘nın 2022’de asteroid saptırma testi yaptığı Didymos-Dimorphos ikili sistemine ulaştı. Sonda Ekim 2024’te fırlatılmış, Mars’ın yanından geçtikten sonra varış fazına başlamış ve hedefine 800 mil uzaklıktan ilk görüntülerini Kasım 2024 başında Dünya’ya göndermişti.
Konunun arka planında NASA’nın DART (Double Asteroid Redirection Test) görevi var. Aralık 2021’de fırlatılan sonda, yaklaşık bir yıl sonra saatte 13.000 milden fazla hızla Dimorphos adlı küçük asteroide çarpmıştı. Çarpışma sonucunda yaklaşık 151 metre çapındaki Dimorphos’un yörünge periyodu 33 dakika kısaldı; hatta bu etkiyle ana cisim Didymos’un güneş etrafındaki yörünge hızı bile yavaşladı. Didymos 780 metre genişliğinde olup Kitt Peak Gözlemevi’ndeki astronomlar tarafından 30 yıl önce keşfedilmişti; etrafındaki uydunun varlığı ise Çek astronom Petr Pravec tarafından, yaklaşık 12 saatlik bir yörünge hareketi gözlemlenerek fark edilmişti.
Hera sondası sistemde neleri inceleyecek?
ESA‘nın görevi, DART’ın bıraktığı etkiyi yerinde incelemek için detaylı bir bilimsel program içeriyor. Hera’nın planlanan çalışmaları şöyle özetlenebilir:
Bunlar da İlginizi Çekebilir
- Ocak 2027’de Juventas ve Milani adlı iki küçük uydu (CubeSat) konuşlandırılacak.
- Juventas, 100 metre derinliğe kadar inceleme yapabilen proton gücünde bir radar taşıyacak.
- Milani ise Dimorphos’un yüzey bileşimini analiz edecek, toz ve uçucu madde izleri arayacak.
- Didymos’un kendi ekseni etrafındaki 2,3 saatlik dönüş hareketi yakından gözlemlenecek.
- Ana görev fazının gelecek yaz sonuna kadar sürmesi planlanıyor.
Bu çalışmalar, gezegen savunması açısından önemli bir diğer gelişmeyle de örtüşüyor: 450 metre genişliğindeki Apophis asteroidi, Nisan 2029’un ortasında Dünya’ya Ay’dan 12 kat daha yakın bir mesafeden, yaklaşık 19.000 mil uzaklıktan geçecek ve çıplak gözle görülebilecek. 1908’de Sibirya üzerinde patlayan Tunguska olayına neden olan kayanın büyüklüğü de birkaç düzine metreyle sınırlıyken, bugün bilinen Dünya yakınından asteroid sayısı 2000 yılındaki 300’den günümüzde 43.000’in üzerine çıkmış durumda. Türkiye’ye özel bir açıklama şu an için yapılmamış olsa da, bu tür planetary defense çalışmaları küresel ölçekte tüm ülkeleri ilgilendiriyor. Hera’nın toplayacağı veriler, gelecekte olası bir asteroid tehdidine karşı insanlığın saptırma stratejilerini daha güvenilir hale getirecek.
Kaynak: Wired




YORUMLAR
(0)